X
تبلیغات
دين و زندگي دبيرستان - آيات و پيام آيات دين و زندگي 3




راهنمای  تمرینات دین و زندگی 3


+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |




پیام آیات دین و زندگی 3


+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

نکات قابل توجه در نوشتن پیام آیات دین وزندگی

هوالفتاح العلیم

برای نوشتن پیام آیات به نکات زیر  توجه شود

1-  ترجمه صحیح آیات وتسلط افراد به معنای آیات میتواند در رسیدن به مفاهیم وپیام آیات کمک شایانی نماید بنابراین ترجمه، دانستن معنی تک تک کلمات میباشد وپیام استخراج مفهوم  آیه با توجه به کلمات کلیدی است.

2-کلمات کلیدی هر آیه وقسمتهای مختلف آن مورد توجه قرار گیرد برای مثال درخَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَ الأرْضَ بِالْحَقِّ إِنَّ فِی ذَلِکَ لآیَةً لِلْمُؤْمِنِینَ

کلمات کلیدی آیه فوق  عبارتند ازالف )خلق ( آفریدن ،آفرینش ..)وکه معنای آن باید مورد توجه قرار گیرد ب)بالحق  (هدفمندی، حقانیت) بادر نظر گرفتن کلمات کلید میتوان این پیام را برای آیه فوق ذکر کرد((آفرینش مخلوقات هدفمند است وبرای مومنان نشانه های در آن وجود دارد.

3- کلمات کلیدی حاوی مطالبی در خور توجه است مثلا در آیه یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ  در همین آیه کلمه(( اطیعوا ))معنای وجوب را میرساند وبا وجه به همان کلمه کلیدی می توان پیام آیه را به این شکل نوشت (( اطاعت از خداوند وپیامبر وصاحبان امر بر مومنان واجب است)

4- مطابقت(تطبیق) آیات بامطالب کتاب نکته قابل توجه  است که باید بهآن بیشتر توجه شود مثلا آیه إِنَّا کُلَّ شَیْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ  با بحث قدر الهی مطابقت دارد یا آیه وَ لَنْ یَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکافِرِینَ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلاً  با بحث قائده نفی سبیل  مطابقت دارد

5- دانستن قواعد عربی نیز در فهم آیات مهم می باشد چنانکه در بار ه کلمات ((لام که بر سر افعال می آید یا اینکه نون تاکید و اسمیه بودن جمله یا آمدن حروف مشبه بالفعل ..))موجب تاکید وحتمیت میباشد شاهد برای موارد فوق میتواند این آیه باشداللَّهُ لا إِلَهَ إِلا هُوَ لَیَجْمَعَنَّکُمْ إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَةِ لا رَیْبَ فِیهِ وَ مَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ حَدِیثًا

6-اطلاع از برخی از قواعد مورد قبول در ترجمه به نوشتن پیام آیه می انجامد مثلا اینکه در جمله ای که دوموردمنفی باشد میتوان مثبت معنا نمود با دقت در این آیه میتوان به کاربرد آن درترجمه رسید وَ مَا خَلَقْنَا السَّمَاءَ وَ الأرْضَ وَ مَا بَیْنَهُمَا بَاطِلا ذَلِکَ ظَنُّ الَّذِینَ کَفَرُوا فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ کَفَرُوا مِنَ النَّارِ  شواهد مثال در این آیه عبارتند از((الف :مَا خَلَقْنَا ب:بَاطِلا )) ترجمه مورد قبول آن میشود (( آسمان وزمین را هدفمند آفریدیم))

7- معنای اصطلاحی از مواردی است که نباید از آن غافل بود چنانکه در آیه أَمْ نَجْعَلُ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ کَالْمُفْسِدِینَ فِی الأرْضِ أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِینَ کَالْفُجَّارِ  منظور این است که محال است مومنان مانند کافران لحاظ شوند که از ضرورت عدالت خداوند بحث مینماید

8-  تدبر در آیه همچناکه مورد تاکید خداوند است در فهم نکات واستخراج مفاهیم  بسیار سودمند است برای مثال در این ایه ((إِنَّ الَّذِینَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ ظَالِمِی أَنْفُسِهِمْ  ))که توفی جان ستمگران توسط فرشتگان عذاب مورد بحث میباشد

9-اطلاع ازمباحث علوم قرآنی ،قصص قرآنی واحادیث ارزشمند معصومین(ع)در فهم برخی واژه گان  مهم میبتاشدهمچنانکه در این آیه وَ دَخَلَ الْمَدِینَةَ عَلى حِینِ غَفْلَةٍ مِنْ أَهْلِها فَوَجَدَ فِیها رَجُلَیْنِ یَقْتَتِلانِ هذا مِنْ شِیعَتِهِ وَ هذا مِنْ عَدُوِّهِ ... آگاهی مخاطب از داستان ورود حضرت موسی (ع) درفهم معنی شیعه مطلوب ومورد انتظار است

10- اطلاع از شان نزول آیات وکمک گرفتن از احادیث معصومین نیز در فهم آیات سودمند میباشد چنانکه در آیات زیر شان نزول  وحدیث رسول اکرم (ص) به استخراج نکات آیات میانجامد

الفَّ) ِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّةِ

ب) إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً .

 التماس دعا: پوراسمعیل تبریز

http://arhami.blogsky.com/1392/09/21/post-198/

+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

پیام آیات دین و زندگی 1

پیام آیات دین و زندگی 2

پیام آیات دین و زندگی3  

پیام آیات دین و زندگی 4

تفسیر آیات دین و زندگی 1

تفسیر آیات دین و زندگی 2

تفسیر آیات دین و زندگی 3

تفسیر آیات دین و زندگی 4

لوح فشرده آموزش قرائت آیات دین و زندگی 1

لوح فشرده آموزش قرائت آیات دین و زندگی 2

لوح فشرده آموزش قرائت آیات دین و زندگی 3

لوح فشرده آموزش قرائت آیات دین و زندگی 4

خلاصه درس دین و زندگی 1و2 به صورت پاورپوینت

خلاصه درس دین و زندگی 3 به صورت نموداری

پاسخ به اندیشه و تحقیق دین و زندگی ۳

سوالات امتحان نهایی دین و زندگی 3 به تفکیک درس

پرسش های امتحان نهایی دین و زندگی ۳ همراه با پاسخ آنها

سوالات امتحان نهایی دین و زندگی 3 با پاسخنامه

سوالات امتحان نهایی دین و زندگی 4 با پاسخنامه

کتب راهنمای دین و زندگی 1-2-3-4

کتاب دین و زندگی۱

کتاب دین و زندگی۲

کتاب دین و زندگی۳

کتاب دین و زندگی۴

تطبیق آیات کتاب دین و زندگی 4 با اقسام توحید و شرک ( کنکوری)

نحوه تست زنی در جلسه کنکور

فهرست حذفیات منابع سوالات آزمون سراسری 93

آیات پر تکرار دین و زندگی 2 جهت کنکور

کتاب دین و زندگی 4

اصلاحیه نهایی راهنمای دین و زندگی 4

بارم بندی دین و زندگی 1-2-3-4

+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

درس اول

پیام آیات      

ص11کتاب                                                                                 سوره/آیه

1- خواست هر انسان ................. که ..به راه راست هدایت شود.           حمد/6

2-انحراف از صراط مستقیم و مورد غضب الهی قرار گرفتن و کمراهی است.  حمد/7

3-راه سعادت را نپذیرد، عواقب آن .....                                              زمر/41

4-...بهانه و دستاویزی بیاورد یا داشته باشد                                         نسا/165

ارزیابی ص13

خیر -چون دستگاه تفکر انسان مرتکب خطا و اشتباه می شود

پیام آیات 2 درس اول ص13

1- خداوند تمام مخلوقات خود را ...هدایت..که آنرا ...هدایت عمومی...       طه/50

2-...هدایت می کند.....هدایت خاصه ....                                          اعلی/3

پاسخ بررسی ص15

دین

کمک نگرفتن از عقل -تربیت خانوادگی- محیط - وسوسه های شیطان

 

درس دوم

پیام آیات ص24

1- دین را به پا دارند  و  در آن تفرقه نکنند.                     شوری/13

2- آیین ابراهیم که همان دین اسلام است......           بقره/135

3- ....ایمان داشته باشد.....                                     بقره/136

4- ....سطح درک و فهم مردم...........تا...بفهمند و درک کنند.           ابراهیم/4

5- ......با سرکشی و کفر به آیات الهی دست به این کار زدند و در دین تفرقه ایجاد کردند.                                      آل عمران /19

6- آخرین پیامبر الهی است.........پیامبری نمی آید.                 احزاب/40

7- .......شایستگی و توانایی یا ویژگیهای لازم برای آن داشته باشند.  انعام /124

 

 درس سوم ص 38

1-حداقل سوره ای مانند یکی از سوره های قرآن بیاورد.            بقره/23

2- عذاب الهی                                                                   بقره/24

3- عدم اختلاف و تناقض در آن                                                    نسا/82

4- درصورتی که پیامبر(ص) شخصی تحصیل کرده و با سواد بود.        عنکبوت/48

 

 

درس چهارم  ص51

1-.....تلاوت آیات و ابلاغ وحی ....                                       آل عمران /164

2- .....تزکیه و تعلیم حکمت ..........                                   آل عمران/164

3- ......خدا  و رسول..........                                                 آل عمران/32

4- ........ولایت الهی را بپذیرد.                                          بقره/257

5- .......طاغوت .............گرفتار در آتش و عذاب و گمراهی .....     بقره/257

6- .......سلطه بیگانه را بپذیرند.                                               نسا / 141

7- .....به طاغوت مراجعه کنند.                                                  نسا/ 60

8- .......قسط و عدل....                                                           حدید/25

 

 

درس پنجم

2- نزول آیه ی ولایت       ص64            سوره ی مائده ، آیه 55

3-نزول آیه تطهیر         ص64                احزاب / 33

استخراج پیام  ص64

1-این آیه ............زیرا از هررجس و پلیدی دور شده اند.

2- ........شامل همین افراد می شود.

3- ....... حجت و ملاک و معیار است.

 

ارتباط میان آیه و حدیث  ص67

با تفکر در آیه 59 نساء و حدیث جابر

1- .....خدا ، رسول ، و اولی الامر ......

2- .....حرام .....

3- .....اولی الامر .......................آنان را معرفی نماید.

4- .....اولی الامر .......عبارتند از دوازده معصوم (ع) طبق حدیث جابر -نام آن بزرگواران در حدیث بیان شده است.

 

استخراج پیام حدیث ثقلین ص68

3- .....به قرآن و عترت تمسک جویند.

4- ....تنها به یکی از این دو تمسک جست.

 

پیام آیات   ص69                  آیه 67/مائده که در ابتدای درس آمده  

1- ابلاغ و رساندن آن چیزی که نازل شده است.

2- به اندازه ی انجام شدن رسالت

3- چون مساله اجتماعی است و احتمال جنگ و درگیری وجود داشت.

 

 

درس ششم

پیام آیات  ص76

1- صافات /83....        قصص/15

2- صافات/83

3-قصص/ 15

اندیشه و تحقیق درس ششم ص 83

1- مساوات در تقسیم بیت المال

2- اتمام حجت با مردم - تثبیت موقعیت ایشان نزد مردم - آشکار نمودن فضایل و ارزش های حضرت علی(ع).

3- یعنی حضرت علی(ع) سمبل تجسم حق است و فعل ایشان حق است.

4- هر دو حدیث به جدایی ناپذیری قرآن و اهل بیت (ع) اشاره دارند.

 

درس هفتم 

پیام آیات ص86

1-نظر و تفکر در تاریخ برای عبرت گیری  .                   یوسف/109

2-عاقبت و سرانجام کارگذشتگان بر ما روشن می شود.   

3- تقوا پیشگان -عاقبت اندیشان -عاقلان .               یوسف/109

4- بازگشت به دوران جاهلیت.                       آل عمران/144

5- کسانی که سیره و سنت نبی مکرّم اسلام را ادامه دهند و به جاهلیت برنگردد.     آل عمران/144

6- صاحبان تعقل و تفکر  .

 

تطبیق ص 88

1- پوشیده شدن حق و رواج باطل.

2-رایج شدن دروغ

3-کم بها شدن قرآن

4-توجه به ظاهر قرآن و بی توجهی به باطن قرآن.

5-کم توجهی به امر به معروف و نهی از منکر.

 

 

درس هشتم    ص96

 1-کسانی که راه خدا را در پیش می گیرند.

2-مودت اهل بیت(ع)

3- زیرا مودت اهل بیت(ع) پیروی از اهل بیت (ع) را به دنبال داردکه سرانجام موجب رستگاری آنها می شود.

ص 98 استخراج پیام از سخنان امام

1- شناخت جریان باطل و پیروی از قرآن با شناخت و مقابله با دشمنان قرآن امکان پذیر است.

2- حرکت در صراط مستقیم با شناخت منحرفان و مقابله کنندگان ان امکان پذیر است.

3-انسان حق طلب ظاهر و باطن او یکسان است.

4- انسان اهل حق معیار و ملاک دین است.

 

درس 9 ص110

 1- ....خداوند در آن نعمت تغییر ایجاد می کند و آنرا می گیرد.     انفال /53

2- ...... خود مردم هستند.                        انفال/53- رعد/11

3- .............. اعمال و رفتار خود مردم است.        رعد/11

مقایسه ص113

1- تابش مستقیم خورشید.

2- خورشید پشت ابر.

3- غروب خورشید.

اندیشه و تحقیق ص 115

1- علت اصلی غیبت امام عصر(ع) خود مردم هستند -اگر مردم شرایط ظهور را فراهم کنند امام ظهور می کند.

2- چون فقط از وجود ظاهری ایشان محروم هستیم وگرنه از ولایت معنوی ایشان بهره مندیم.

3-پاسخ در ص114 کتاب ش4 مثال برای امور محال و ممتنع: 1- شریک برای خدا- زوج و فرد بودن یک عدد- یک جسم همزمان در مکان الف و ب باشد-  اجتماع دو امر نقیض و ضد هم .همچنین درکتاب منطق سال سوم در بحث تناقض و تضاد و در بحث قضایای شرطی منفصل حقیقی مثال هایی ذکر شده .

مثال برای امور غیر عادی: عمر طولانی یک انسان - بر روی آب راه رفتن انسان - بروی میخ و شیشه خوابیدن انسان .تبدیل شدن عصا به اژدها - کورمادر زاد را شفا دادن .به طور کلی هر امر معجزه گونه و خارق العاده می تواند به عنوان مثال ذکر شود.

4- امکان عمر طولانی برای امام (ع)

 

درس 10 ص119

 استخلاف و جانشین شدن مومنان که عمل صالح انجام می دهند.    نور/ 55

استقرار دین الهی در جامعه .        نور/55

رسیدن مومنان و صالحان به امنیت .  نور/55

فقط پرستش خدای یکتا.         نور/55

پیشوایی و وراثت مستضعفان.  قصص/ 5

پیروزی دین حق بر همه ی ادیان باطل .       توبه /33

بندگان صالح و نیکوکار وارثان حقیقی زمین می شوند.         انبیا/ 105

مقایسه ص 120

عدم تصور آینده ی روشن: باعث تقویت حس نا امیدی و شکست در پیشبرد زندگی اجتماعی می شود.

اعتقاد خدا پرستان: تقویت حس امید و زندگی‌_ آینده ای امیدوارکننده درپیش است.

 

درس 11 ص 134

 1- فصلت /42

2- توبه/33

3-توبه /33

4- توبه/122

 

پیام احادیث ص 136

               شماره حدیث

1-                1و3

2-                5

3-                2

4-               4

اندیشه ص138

1- یا عمل او به احتیاط است یا اعمال او صحیح نیست.

تطبیق ص139

به وسیله ی خبرگان رهبری

 

درس 12 ص 145

 1- آل عمران/159

2- محمع تشخیص مصلحت نظام .         آل عمران/159

3-آل عمران/159

هود/112

4- نحل/125

ص 147

1- طه/90

2-هود/112

 

 

درس 13

ص 161هردو جای خالی اسرا/70

            ص 162     فاطر/10

  ص163       منافقون/8

 

نتیجه گیری ص 166

به ترتیب جاهای خالی

...... عزت نفس

........ دوری از گناه  و  احساس عزت نفس

..... از دست دادن عزت نفس  و  افتادن در دام گناه.

................... و تقویت عزم و تصمیم

.......... پیمان شکنی ................

...............گدایی و تکدی نمی کند ......... خود را می شکند و..........

...............................هوای نفس نمی شکند.

............ مستکبران و ظالمین............ خاضع و فروتن است.

 

درس 14 ص177

 پیام آیات ص  177

1- یکسانی در پاداش عمل و فضایل                       احزاب / 35             

2- یکسانی در خلقت                                          روم /21
 3- یکسانی در خلقت                                          نحل /72 

پیام آیات ص 183

1-آیه 21/روم  عبارت « لتسکنوا الیها »

2- مودت و رحمت 21/روم « وجعل بینکم مودةً و رحمةً»

 

پیام آیات ص 184

آیه ی 72 سوره ی نحل عبارت « و جعل لکم من ازواجکم بنین و حفدةً»

 

 

پیام آیات درس15 ص 190

1- ....مومن یا با ایمان بودن اوست .                                بقره/221

2- همسری که ..مشرک ..است.                                   بقره /221

3- .................و نماز را به پا دارند.                                      ابراهیم /40

4- ......و برای آنها دعا و طلب آمرزش می کند.                         ابراهیم /41

                                      پایان

                              پیروز و سربلند باشید.

 http://darsi.persianblog.ir/tag/%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D9%88_%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C_3%DA%86%D8%A7%D9%BE_90


+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |



كتاب دين و زندگي 3

چاپ ۱۳۹۰

+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

  انجام فعالیت پیام آیات درس ۱

مطابق با رویّهٔ سال های قبل، بیشتر درس ها با تدبر در آیات آغاز می شود. در این درس نیز، ابتدا

دانش آموزان فعالیت «پیام آیات » را انجام می دهند و تدبر در آیات را تمرین می کنند.

مطابق با آیهٔ 6 سورهٔ حمد، هر انسان عاقل و خردمندی از خداوند می خواهد که راه مستقیم

سعادت را به او نشان دهد.

مطابق با آیهٔ 7 سورهٔ حمد، اگر کسی چنین درخواستی نداشته باشد، نتیجه اش سرگردانی و

حیرانی )ضالیّن( یا سقوط در انحراف و گناه است )مغضوب علیهم(.

مطابق با آیهٔ 41 سورهٔ زمر، اکنون که خداوند ما را هدایت کرده، اگر کسی راه سعادت را انتخاب

نکند، عواقب آن برعهدهٔ خودش است.

مطابق با آیهٔ 165 سورهٔ نساء، اکنون که خداوند پیامبران را برای هدایت فرستاده، کسی نمی تواند

در قیامت بهانه و دستاویزی داشته باشد.


ــــــــــــــــــــــــــ-

انجام فعالیت پیام آیات درس ۱


بنابر آیهٔ 50 سورهٔ طه، خداوند تمام مخلوقات را هدایت می کند که آن را هدایت عمومی

می گویند.

بنابر آیهٔ 3 سورهٔ اعلی، خداوند هر مخلوقی را متناسب با ویژگی هایش هدایت می کند که آن را

هدایت خاصه می نامند.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

انجام بخش اندیشه و تحقیق

پرسش اوّل: اىن پرسش به ىکى از آسىب هاىى مربوط است که برخى از جوانان گرفتار آن

هستند. جوانان معمولاً از آزادى در سلىقه و تفاوت سلىقه ها سخن مى گوىند و معتقدند که هرکس باىد

مطابق سلىقه اش زندگى کند، نه مطابق با سلىقهٔ دىگران. اىنان م ىگوىند اگر سلىقهٔ دىگران بر ما تحمىل

شود، احساس رضاىت و شادکامى براى ما پىش نخواهد آمد و اگر جلوی سلىق هها گرفته شود، نارضاىتى

و طغىان جوانان را به دنبال دارد.

در پاسخ مى گو ىىم: راه کمال و رشد هر نوع از موجودات، راه معىّن و خاصى است؛ به طور

مثال، دانهٔ گندم و نوزاد گوسفند، راه معىّنى را باىد بپىماىند تا به کمال خود برسند. نوزاد گوسفند

نمى تواند بگوىد سلىقه ام اىن است که شىر نخورم. اگر شىر نخورد رشد نمى کند و مى مىرد؛ زىرا از طرىق

شىر، مواد غذاىى مورد نىاز بدنش تأمىن مى گردد و رشد مى کند. جسم ىک کودک نىز چنىن است.

براى اى نکه جسم او رشد کند، مواد غذاىى خاصى مى طلبد اما اگر اىن مواد غذاىى را استفاده نکند و

به جاى آن مواد سمّى، آلوده به مىکروب ىا وىرو سهاى زىان آور بخورد، بىمار مى شود و ىا زندگى خود

را از دست مى دهد.

در حقىقت، رشد و نمو بدن انسان و هر موجود دىگر، مکانىسم و قانون مندى وىژهٔ خود را دارد و

اگر کسى نخواست از اىن قانو نمندى پىروى کند باىد تبعات آن مانند رنج و بىمارى و درد را بپذىرد.

بُعد معنوى و انسانى وجود انسان نىز همىن گونه است. رشد آن از راه معىن و قانون مندى خاصى

تبعىت مى کند و به راه و قانون دىگرى جواب نمى دهد. به مىزانى که از اىن راه و قانون دور شوىم، درد

و رنج و تبعات منفى آن را باىد بپذىرىم. پس هر راهى رسانندهٔ انسان به مقصود نىست.

بنابراىن، باىد دانش آموزان را به اىن نکته راهنماىى کنىم که سلىق هها تا آن جا قابل استفاده هستند

که به راه تکامل انسان ضربه وارد نکنند و در چارچوب آن قرار گىرند. و اگر کسى سلىقه اى داشت

که با قانون مندى رشد انسان و ابعاد معنوى او در تضاد بود، باىد به نتاىج آن تن دردهد و آمادهٔ مضرّات

آن باشد.

51

پاسخ به پرسش دوم: اىن پرسش نىز به طرح ىکى از آسىب ها مى پردازد. برخى از افراد که در

چنگال هوس هاى زودگذر زندگى گرفتارند، وقتى با سؤال هاى بنىادىن روبه رو مى شوند، براى آسوده

کردن وجدان، خود را به بى خىالى م ىزنند و مى گوىند خود را درگىر اىن سؤا لهاى اساسى نمى کنىم.

زندگى به هر صورتى که پىش برود، براى ما تفاوتى ندارد.

امّا اىن ها نمى دانند روزى متوجه اىن تفاوت مى شوند که دىگر قادر به انجام دادن کارى نىستند.

در آن روز نمى توانند خود را به بى خىالى بزنند؛ زىرا گرفتار عواقب کارهاى خود شده اند و رنج و عذاب

آن را احساس مى کنند.

بنابراىن، انسان عاقل نم ىتواند چنىن نگرشى داشته باشد. اىن نگرش، بىشتر شبىه به حالت کودکى

است که مقدارى شىرىنى ب هدست گرفته و درحال خوردن است امّا درحال رفتن به سمتى پر از چاه و

چاله و حىوان هاى وحشى است. اىن کودک حق دارد که بى خىال باشد؛ زىرا دستگاه اندىشهٔ او آن قدر

رشد نکرده که آن خطرها را محاسبه کند. امّا ىک انسان عاقل نمى تواند اىن گونه باشد.

پاسخ به پرسش سوم: در آىات 42 و 43 سورهٔ ىونس، خداوند به پىامبر م ىفرماىد:

کسى که عقلش را ب هکار نگرفته و قلبش کور شده، هداىت نمى شود؛ ىعنى هداىت پىامبر که حجت

ظاهراست، وقتى مؤثر واقع مى شود که عقل، ىعنى حجت باطنى سرکوب نشده و قدرت عمل داشته

باشد.

پاسخ به پرسش چهارم: پاسخ اىن سؤال باىد در جدولى مانند جدول زیر تنظىم گردد.

آیه نیاز پاسخ

اسراء 9 نىاز به برنامهٔ زندگى اىن آىه مى گوىد که خداوند برنامهٔ صحىح زندگى را در

اختىار انسان قرار داده است.

نحل 97 نیاز به آیندهٔ روشن و برنامهٔ زندگی اىن آىه بىان مى کند که اىمان و عمل صالح، حىات پاک

همراه با رشد و شادکامى را در پى دارد و آىند هاى روشن

که پاداش اخروى است را به ارمغان مى آورد.

رعد 28

و 29

نىاز به آىندهٔ روشن و برنامهٔ زندگی دراىن آىات تذکر داده شده که ىاد خداوند امنىت خاطر

م ىآورد. اىمان و عمل صالح، آىندهٔ روشن و سرانجام نىکو

دارد.

ــــــــــــــــــــــــــــــ



درس دوم

انجام فعالیت پیام آیات

دانش آموزان، به صورت گروهی یا انفرادی این فعالیت را انجام می دهند تا جای خالی جملات

را تکمیل کنند و سوره و شمارهٔ آیه را مشخص نمایند.

مطابق با آیهٔ 103 سورهٔ شوری خداوند یک دین برای پیامبران تشریع کرده و از آنان خواسته

این دین را بپا دارند و در آن اختلاف و تفرقه نکنند.

مطابق با آیات 135 و 136 سورهٔ بقره، کسانی که از مردم می خواهند پیرو ادیان دیگری مانند

یهودیت و مسیحیت شوند، راه نادرستی را می پیمایند. همه باید به آیین ابراهیم که همان دین اسلام

است، درآیند.

مطابق با آیه 136 سورهٔ بقره، هدایت شدهٔ واقعی کسی است که به همهٔ پیامبران ایمان داشته و

میان آنان تفرقه نیندازد.

مطابق با آیهٔ 4 سورهٔ ابراهیم، هر پیامبری دین واحد الهی را متناسب با سطح درک و فهم مردم

برای قوم و دورهٔ خود تبلیغ می کند تا مردم آن دوره بتوانند آن پیام را بفهمند و درک کنند.

مطابق با آیهٔ 19 سورهٔ آل عمران، اسلام نام تنها دین الهی است و کسانی سبب تفرقه در دین

شدند که به این حقیقت آگاه بودند اما با سرکشی و کفر به آیات الهی دست به این کار زدند.

مطابق با آیهٔ 40 سورهٔ احزاب، حضرت محمد )ص( آخرین پیامبر خداست و پس از ایشان

پیامبری نیست.

مطابق با آیهٔ 124 سورهٔ انعام، خداوند مسئولیت پیامبری را برعهدهٔ کسانی قرار می دهد که

می داند توانایی و ویژگی انجام این مسئولیت را دارند.

ــــــــــــــــــــــــ-

انجام فعالیت بررسی

اىن فعالىت بدان جهت است که دانش آموز به اهمىت عصمت پىامبران و تأثىرى که در هداىت

آدمىان دارد بهتر آگاه شوند. البته پاسخ اىن فعالىت به صورت غىرمستقىم در متن درس آمده امّا بررسى

مستقىم اىن سؤال موضوع را روشن تر مى کند.

66

اگر مقام عصمت انبىا نبود و انبىا معصوم نبودند، آثار زىانبار متعدّدى داشت، ازجمله:

1 پىام الهى و راه هداىت ب هدرستى در اختىار مردم قرار نمى گرفت.

2 راه کمال و سعادت بسته م ىشد و امکان رستگارى از بىن مى رفت.

3 الگوى حقىقى و مطمئنى نبود.

4 تفاوت مىان قول و عمل پىش م ىآمد و رفتار پىامبران اعتبار خود را ازدست مى داد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــ





+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

انجام فعالیت پیام آیات ۳

دانش آموزان به تفکر در آیات ابتدای درس می پردازند تا پاسخ به سؤال های طرح شده در این

فعالیت را ب هدست آورند.

بنابر آیهٔ ٢٣ سورهٔ بقره، کسی که م یپندارد این قرآن از جانب غیرخداست، برای اثبات ادعای

خود، سوره ای مانند یکی از سوره های قرآن بیاورد. )حال چه خودش این سوره را ساخته باشد و چه

از ادیبان و دانشمندان کمک گرفته باشد، چه آن سوره بزرگ باشد و چه کوچک(

بنابر آیهٔ ٢٤ سورهٔ بقره، اگر کسی بدون دلیل منکر الهی بودن قرآن باشد، عذاب الهی در انتظار

اوست. )زیرا بدون دلیل و از روی لجبازی حق را کنار گذاشته و به راه باطل رفته است.(

بنابر آیهٔ ٨٢ سورهٔ نساء، یکی از دلایل الهی بودن قرآن، نبودن اختلاف در محتوای این کتاب

است )هیچ تناقض و ناسازگاری میان معارف و آموزه های آن نیست و تمام قسم تهایش یکدیگر را تأیید

م یکنند. با این که این کتاب در ظرف ٢٣ سال بر پیامبر نازل شده است.(

75

بنابر آیهٔ ٤٨ سورهٔ عنکبوت، اگر پیامبر خواندن و نوشتن م یدانست و یک نویسنده و ادیب بود،

جای آن داشت که ک جاندیشان دربارهٔ الهی بودن قرآن دچار شک شوند.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

انجام بخش اندیشه و تحقیق ۳

سؤال اول، دربارهٔ نوع اعجاز پىامبراکرم )ص( و جاودانه بودن اىن اعجاز است. چون اىن اعجاز

از سنخ علم و فرهنگ و کتاب است، مى تواند دوام داشته باشد و آىاتى از قرآن که مخالفان را به آوردن

سوره اى مشابه دعوت م ىکند، امروز هم موضوعىت دارد و مخالفان نمى توانند سوره اى مشابه با ىکى

از سوره هاى قرآن ارائه کنند که نزد آگاهان مورد قبول قرارگىرد. اىن جاودانگى در اعجاز، نشانگر

جاودانگى دىن اسلام است و امروزه اگر کسى بخواهد بداند که آىا پىامبر اسلام از جانب خدا آمده ىا نه،

باىد به قرآن کرىم مراجعه کند؛ زىرا قرآن کرىم سند نبوت اىشان است.

او مى تواند درىابد که تاکنون کسى سوره اى مانند ىکى از سوره هاى قرآن عرضه نکرده است.

اگر اىن اعجاز جاودانه نبود، پذىرش دىن اسلام در هر عصر و زمانى مشکل مى شد و مردم نمى توانستند

جاودانه بودن تعلىمات اسلام را بپذىرند.

78

سؤال دوم، دربارهٔ آىهٔ 82 سورهٔ نساء است. اىن آىه مى فرماىد: اگر قرآن ازجانب غىرخدا بود،

ناسازگارى و اختلاف فراوانى در آن مى دىدند؛ زىرا اىن قرآن به تدرىج براى مردم خوانده شده و در ظرف

زمانى 23 سال تکمىل شده است. محتواى آىات به گونه اى هم نىست که مثلاً پىامبر اکرم)ص( قبلاً آن را

نوشته باشد امّا به تدرىج بر مردم بخواند بلکه بىشتر آىات در ضمنِ حوادثى که پىش مى آمد و در ارتباط

با آ نها نازل مى شد؛ ىعنى آىات داراى شأن نزول هستند.

حال اگر قرآن کرىم از جانب خداوند نمى آمد و به تدرىج توسط شخص پىامبر ىا هر فرد دىگرى

در مدت 23 سال تنظىم م ىشد، اختلافات زىادى در آن پدىد م ىآمد. چون پىامبر روز ب هروز پخته تر و

کام لتر م ىشد، علم اىشان افزاىش مىى افت و در مقابل رخدادها، موض عگىر ىهاى بهترى مى گرفت و

نظرات بهترى ارائه مى نمود.

سؤال سوم دربارهٔ ٥ آیهٔ اوّل سورهٔ علق است. این آیات، که اولین آیات نازل شده، بر پیامبر

اکرم )ص( است، از خداوندی یاد می کند که به وسیلهٔ قلم و نوشتن به انسان ها تعلیم می دهد و آن چه

را انسان نمی داند، به او یاد می دهد. یعنی علم و دانش و نویسندگی را تکریم کرده و آن را به خداوند

نسبت داده است. این آیات، بیانگر آن است که پیامبر اکرم تحت تأثیر فرهنگ جاهلی نبوده است.

ایشان با این که درس نخوانده بود، در اولین آیاتی که برای مردم آورد از علم و درس و کتابت با مردم

سخن گفت.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

انجام فعالیت پیام آیات ۴

دانش آموزان، در آیات ابتدای درس تفکر می کنند و جملات مربوط به فعالیت را تکمیل می نمایند

و آیات مربوط به هر جمله را مشخص م یسازند.

مطابق با آیهٔ ١٦٤ آل عمران، یکی از وظایف پیامبر اکرم )ص( خواندن آیات قرآن برای مردم

است.

مطابق با همین آیه، یکی دیگر از وظایف پیامبر اکرم )ص(، تزکیه و تعلیم کتاب و حکمت

می باشد.

البته توجه شود که تزکیه، مانند تعلیم کتاب و خواندن آیات، یک عمل و وظیفهٔ مشخص نیست.

بلکه این وظیفه، نتیجهٔ مجموعهٔ وظایفی است که پیامبر انجام می دهد و لذا به عنوان یک قلمرو خاص

که پیامبر در این قلمرو کار خاصی را انجام دهد، مطرح نیست.

مطابق با آیه ٣٢ آل عمران، هر انسانی وظیفه دارد از خدا و رسول او اطاعت کند.

مطابق با آیهٔ ٢٥٧ سورهٔ بقره، آن کس می تواند از تاریکی به نور آید که ولایت الهی را

بپذیرد.

91

مطابق با آیهٔ ٢٥٧ سورهٔ بقره، اگر کسی ولایت و سرپرستی خداوند را نپذیرد و به ولایت

طاغوت درآید، نتیج هاش گرفتار شدن در آتش جهنم خواهد بود.

توجه: در این پیام نیاز به توضیح است تا دان شآموز دریابد که علت این عذاب الهی چیست.

کسی که ولایت خداوند را نپذیرد، از قانون الهی که عامل کمال و شکوفایی استعدادی اوست بهره مند

نمی شود و به خودش زیان وارد می کند. این زیان به معنای ظلم به خود و ظلم به دیگران است که

نتیجه اش عذاب الهی است.

مطابق با آیهٔ ١٤٧ سورهٔ نساء، مسلمانان نباید سلطهٔ بیگانگان را بپذیرند.

مطابق با آیهٔ ٦٠ سورهٔ نساء، مسلمانان نباید برای داوری به طاغوت و حکومت غیرالهی

مراجعه کنند.

مطابق با آیهٔ ٢٥ سورهٔ حدید، مسلمانان وظیفه دارند جامع های براساس عدل بناکنند.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

انجام فعالیت کشف رابطه ۴

در اىن فعالىت، دانش آموزان به صورت فردى ىا گروهى روى جملات امام خمىنى «ره » فکر

94

م ىکنند تا معلوم کنند هر بخش از جملات امام؛ بىانگر کدام دلىل است. در اىن فعالىت، چهار بخش از

سخنان امام انتخاب شده است.

بخش اوّل سخنان امام با دلىل «ج »، ىعنى ضرورت پذىرش ولاىت الهى ارتباط دارد.

بخش دوم سخنان امام با دلىل «الف »، ىعنى جامعىت اسلام ارتباط دارد.

بخش سوم سخنان امام با دلىل «ب »، ىعنى ضرورت اجراى احکام اسلامى ارتباط دارد.

بخش چهارم سخنان امام نىز با دلىل «ب » ارتباط دارد.

توجه: هما نطور که ملاحظه مى کنىد، استفاده از سخنان امام خمىنى «ره » به گونه اى در درس

استفاده شده که براى دانش آموزان شىرىن و جذاب باشد و آنان را به حفظ عبارت هاى زىاد و ملال آور

وادار نکند. در همىن جا ىادآورى م ىکنىم که نباىد دان شآموزان را به حفظ اىن عبار تها واداشت. نباىد

از آ نها خواست که مثلاً جملات امام خمىنى دربارهٔ دلىل اوّل ىا دوم را بىان کنند بلکه باىد عبارت هاىى

از امام خمىنى در سؤال آورده شود و با توجه به آن عبار تها سؤال هاىى طرح شود.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

انجام بخش اندیشه و تحقیق ۴

سؤال اول دربارهٔ آیهٔ ١٥ سورهٔ شوریٰ است. در این آیه عبارت «و امرت لأَعِدلَ بینکم » بیانگر

آن است که پیامبر اکرم آمده تا عدل را در جامعه اجرا کند و انجام این وظیفه بدون تشکیل حکومت

اسلامی میسّر نیست.

در سؤال دوم از دانش آموزان خواسته شده که برخی از احکام اجتماعی اسلام را که اجرای

آن ها نیازمند تشکیل حکومت است بیان کنند؛ مانند قوانین قضایی اسلام )احکام جزا، دیات و قصاص(،

خمس و زکات، جهاد و تنظیم رابطه با کفار و بیگانگان.

95

در پاسخ به سؤال سوم، دانش آموزان باید توضیح دهند که پیامبر اکرم )ص( از حیث مرجعیت

دینی، معارف الهی را برای مردم بیان می کرد. احکام اسلام را توضیح م یداد و عملاً به مردم می آموخت.

مثلاً خودش نماز را به جا می آورد و به مردم می فرمود «به همین صورت که من نماز می خوانم، نماز

بخوانید. »

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ



درس ۵



طرح سؤال ابتدای درس و پاسخ آن

دبیر، این سؤال را مطرح می کند که آیا با رحلت پیامبر اکرم )ص( مسئولیت های سه گانهٔ ایشان

تمام می شود یا باید ادامه پیدا کند؟

آن گاه به کمک دانش آموزان به تبیین پاسخ می پردازد.

از آنجا که پىامبر اکرم )ص( خات مالنب ىىن است، وحى جدىد و شرىعت جدىدى نخواهد آمد. پس

قلمرو اول رسالت با رحلت پىامبر اکرم )ص( خاتمه مىى ابد. امّا دو قلمرو دىگر مربوط به محتواى دىن

و هداىت مردم براساس دىن اسلام و قرآن کرىم است که ن هتنها پاىان نم ىپذىرد بلکه جدى تر واساسى تر

مطرح م ىشود لذا نىازمند پىگىرى جد ىتر و تداوم بىش تر است.

درواقع، پىامبر اکرم هم نبى بود و هم امام، از جنب هى نب ىبودن پىام الهى را م ىگرفت و به مردم م ىرساند.

از جنبه ى امام و پىشواى مردم بودن، احکام و معارف دىن را به آنان تعلىم مى داد )مرجعىت علمى(، زندگى

اجتماعى آنان را براساس موازىن دىن، رهبرى و سرپرستى م ىنمود )ولاىت ظاهرى( و به اذن خداوند، نفوس

لاىق را دستگىرى باطنى مى کرد و واسط هى رحمت و فىض خداوند بود )ولاىت معنوى(. پىامبراکرم)ص(

خاتم انبىاست؛ ىعنى فقط مسئولىت درىافت و ابلاغ شرىعت تمام شده است. امّا امامت و پىشواىى اىشان که

در مسئولى تهاى دوگانه تجلى م ىکند، همچنان ادامه دارد و خواهد داشت.

اىن جاست که شناخت پىشوا و امام در هر زمانى ضرورت مىى ابد و کوتاهى در شناخت وى

سبب م ىشود که انسان در عرصه مرجعىت علمى، ولاىت ظاهرى و ولاىت معنوى از پىشواىى معصوم

بى بهره و ب ىنصىب بماند.

3 انجام فعالىت «تفکر در حدىث » ۵

تفکر در اىن حدىث، توجه دانش آموزان را به زندگى «جاهلىت » که زندگى قبل از اسلام و

ضداسلام است، جلب م ىکند.در واقع زندگى ىا اسلامى است و ىا اگر اسلامى نىست، جاهلانه است.

دانش آموزان با اندىشه در اىن حدىث درمىى ابند که مهم ترىن وىژگى زندگى جاهلانه، نظام غىرالهى و

حاکمىت و فرمانرواىى ظالمانهٔ آن است. هرکس حکومت غىرالهى را بپذىرد، زندگى جاهلانه را برگزىده

و درنتىجه مرگ در جاهلىت خواهد داشت.



انجام فعالیت استخراج پیام ۵

بعد از طرح آىهٔ تطهىر و داستان مربوط به آن، بار دىگر دانش آموزان دربارهٔ داستان و آىه اندىشه

109

مى کنند و استنباط خود را در قالب ذکر پىام توضىح م ىدهند. توجه شود که از مجموعهٔ داستان و آىه

باىد استنباط صورت گىرد، نه از خود آىه به تنهاىى.

از جمله پیام هایی که از این آیه و داستان استنباط می شود این است که:

١ این آیه عصمت حضرت علی، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین )علیهم السلام( را

اعلام می کند: زیرا آنان را از هرگونه رجس و پلیدی دور می دارد.

٢ اهل بیت به این معنای خاص که از هر پلیدی دور باشند، فقط شامل همین افراد می شود.

البته این، مربوط به اهل بیت در زمان پیامبر اکرم )ص( است که در این واقعه در کنار پیامبر جمع

شدند؛ از روایات دیگر نیز سایر اهل بیت معصوم را اثبات می کنیم.

٣ چون اهل بیت معصوم هستند، سخن و عمل آنان معیار و ملاک است و باید به آن ها عمل

کرد. یعنی نظر و عمل آنان حجّت است.

انجام فعالیت ارتباط آیه و حدیث ۵

دانش آموزان نوعی دیگر از تدبر در آیات را که ارتباط دادن میان آیه و حدیث است، تمرین می کنند

و به تکمیل پیام ها می پردازند.

١ مسلمانان باید در برنامه های زندگی خود از خدا و رسول و صاحب امر )اولوالامر( اطاعت

کنند.

٢ از آن جا که این سه اطاعت در کنار هم قرار گرفته اند، سرپیچی از هرکدام از سه مورد حرام

است.

٣ از آن جا که مصداق صاحب امر در آیه مشخص نشده، برای آگاهی مردم و به اشتباه نیفتادن

آنان لازم است که رسول خدا ایشان را مشخص نماید.

٤ مصداق صاحب امر، بنابر سخن پیامبر اکرم دوازده نفر هستند که دانش آموزان باید نام این

دوازده نفر را به ترتیب و مطابق با حدیث بنویسند.

انجام فعالیت استخراج پیام

بعد از توضیح دبیر، دانش آموزان در حدیث تفکر می کنند و به تکمیل پیام ها می پردازند.

پیام اوّل و دوم به نحو کاملی آمده است.

در پیام سوم می خوانیم درصورتی مسلمانان گمراه نمی شوند که از هر دو ثقل پیروی کنند. در

پیام چهارم آمده است که نمی توان برای هدایت به یکی از این دو تمسک جست. زیرا این دو از یکدیگر

جدایی ناپذیرند و قابل تفکیک نیستند.

انجام فعالیت پیام آیات

دانش آموزان با تدبر در آیهٔ 67 سورهٔ مائده به سؤال ها پاسخ می دهند.

پاسخ سؤال اوّل: آنچه بر او نازل شده و بدان فرمان یافته، به مردم برساند و ابلاغ کند.

پاسخ سؤال دوم: اهمیت این فرمان به آن میزان است که اگر انجام نگیرد، اصل رسالت به انجام

نرسیده است.

پاسخ سؤال سوم: زیرا ابلاغ این پیام، منافع برخی را به خطر می انداخت و احتمال آن بود که به

مخالفت برخیزند.

انجام اندیشه و تحقیق ۵

مجموعهٔ سؤال هاى اندىشه و تحقىق مربوط به واقعهٔ غدىر است. اىن سؤال ها ابعاد دىگرى از اىن

واقعه را باز م ىکند و فرصت تفکر بىش ترى به دانش آموزان م ىدهد تا نتاىج آن را بهتر به دست آورند.

پاسخ سؤال «الف » اىن که همزمانى واقعهٔ غدىر با حج مى تواند در جهت اطلاع رسانى باشد تا اىن

انتصاب به اطلاع مردم در سرزمى نهاى مختلف برسد.

پاسخ سؤال «ب » اىن است که ادامه کار پىامبر اکرم )ص( بستگى کامل به امامت و رهبرى حضرت

على )ع( داشت و اگر اىن واقعه اتفاق نمى افتاد و مردم حضرت على )ع( را به عنوان جانشىن پس از

پىامبر نم ىشناختند، اصل دىن مورد تهدىد قرار مى گرفت.

پاسخ سؤال «ج » این است که گفتن تبریک و تهنیت، نشانهٔ آن است که آن مردم دانستند حضرت

علی به منصب امامت برگزیده شده و با گفتن تبریک، رضایت و وفاداری خود را اعلام کرده اند.

طرح ىک اشکال: ممکن است گفته شود که عملاً خلافت و حکومت، به جز مدت کوتاهى،

به حضرت على )ع( و فرزندان اىشان نرسىد. پس چرا اسلام از بىن نرفت؟

پاسخ اىن است که خلافت و حکومت ظاهرى ىک قلمرو از قلمروهاى رسالت است. و آن حضرت

و فرزندان بزرگوار اىشان در دو قلمرو دىگر پىشواىى و هداىت خود را در حدّ مقدور و با توجه به شراىط

به انجام رساندند و مانع قلب حقىقت اسلام شدند. البته اگر حکومت ظاهرى نىز در جاىگاه خود قرار

مى گرفت نه تنها حقىقت اسلام به نسل هاى آىنده بهتر مى رسىد بلکه علاو هبر آن، زمىن ههاى کمال و تعالى

انسا نها و زندگى عادلانه و سالم در دنىا نىز فراهم م ىشد امّا اگر اىن امامان معصوم و بزرگوار نبودند،

امروزه خبرى از حقىقت اسلام در اختىار مردم قرار نمى گرفت و از لحاظ فکر، اندىشه، فرهنگ و معارف

آن چنان انحرافى پىش م ىآمد که شناخت هوىت اسلامى و حدود آن از هوى تهاى دىگر غىرممکن م ىشد.

اىن مسئله در در سهاى هفتم و هشتم تب ىىن شده است.

پاسخ سؤال «ج » اىن است که به سه جهت نمى توان «مولا » را به معناى دوست گرفت ىکى از آن

جهت که پىامبر اکرم )ص( قبل از آن از مردم سؤال کرد «من اولى الناس بالمؤمنىن من انفسهم چه

کسى به مؤمنان از خودشان سزاوارتر است. » وقتى که مردم گفتند: خدا و پىامبرش، پس از آن پىامبر

112

فرمود «من کنت مولاه فهذا على مولاه ». اىن «مولا » باىد متناسب با جمله ى قبل باشد که خدا و رسول

را از خود مؤمنان سزاوارتر در تصرف معرفى مى کند.

جهت دىگر اىن است که اگر «مولى » به معناى دوست باشد، اعلام آن نمى تواند متناسب با آىه اى

باشد که قبل از واقعه نازل شد و به پىامبر اکرم )ص( فرمود اگر اىن مأمورىت را انجام ندهى، رسالت

او را انجام نداده اى.

جهت سوم نىز اىن است که طراحى و انجام اىن واقعهٔ بزرگ و تارىخى و بىان خطب هاى بسىار طولانى

متناسب با اعلام دوستى حضرت على )ع( نىست بلکه متناسب با اعلام رهبرى و جانشىنى است.

پاسخ سؤال «د » اىن است که اىن تبرىک و تهنىت نشانهٔ تع ىىن حاکم و جانشىن است که درواقع

بىان نوعى بىعت و قبول ولاىت از جانب مردم بود.


+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

انجام فعالیت پیام آیات درس ۶

در این فعالیت، دانش آموزان باید آیات مربوط به هر پیام را مشخص کنند.

پیام اوّل از آیهٔ ٨٣ سورهٔ صافات و آیهٔ ١٥ سورهٔ قصص، پیام دوم از آیهٔ ٨٣ سورهٔ صافات و پیام

سوم از آیهٔ ١٥ سورهٔ قصص به دست می آیند.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

انجام فعالیت تحقیق ۶

این تحقیق، مربوط به نامهٔ امیرالمؤمنین به مالک اشتر است. وقتی که امام علی )ع( مالک را

به فرمانداری مصر منصوب کرد، یک نامهٔ طولانی به وی نوشت که «منشور حکومت داری اسلام »

124

محسوب می شود. در این منشور، نگرش عدالت خواهانهٔ امیر المؤمنین، محور حکومت داری اسلامی

قرار گرفته است.

دانش آموزان باید به کتاب نهج البلاغه مراجعه کنند و با مطالعهٔ این نامه جمله هایی که نشان دهندهٔ

موضع عدالت خواهانهٔ امیرالمؤمنین است را استخراج نمایند.

این فعالیت، هم سبب آشنایی بیشتر دانش آموزان با نهج البلاغه می شود و هم آنان را با اندیشه های

والای امیر المؤمنین آشنا می کند.

خوب است که دانش آموزان را به این نکته توجه دهیم که علاوه بر حقانیت امیر المؤمنین به عنوان

امام اوّل و جانشین رسول خدا )ص( یکی از عواملی که سبب شد ایرانیان به آن حضرت عشق و محبت

پیدا کنند، قیام آن حضرت به عدالت و برابر دیدن همهٔ مسلمانان و مخالفت با روش حاکمانی بود که عرب

را بر غیرعرب برتری می دادند.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

انجام فعالیت پیام آیات ۷

این فعالیت، مدخلی برای ورود به بحث است و دانش آموزان با انجام آن، متوجه می شوند که

چرا باید سرگذشت پیشینیان خود را بدانند و تاریخ اسلام را دقیقاً مطالعه کنند. آنان با این فعالیت

درمی یابند که خودشان نیز ممکن است اشتباه کنند و به جاهلیت بازگردند. لذا باید با عبرت از تاریخ،

عوامل بازگشت به جاهلیت را از میان ببرند.

از آیهٔ 109 سورهٔ یوسف درمی یابیم که باید در تاریخ گذشتگان نظر کنیم و عبرت بگیریم. از همین

آیه درمی یابیم که عاقبت کار گذشتگان نتیجهٔ نظرکردن در تاریخ است. از همین آیه به دست می آوریم که

زندگی آن دسته از اقوام و ملت ها مورد قبول خداوند است که تقوا پیشه کرده باشند، با تفکر و تعقل

زندگی نموده اند و در تصمیم گیری ها به آخرت توجه کرده باشند. از آیهٔ 144 سورهٔ آل عمران درمی یابیم

که قرآن کریم مسلمانان زمان پیامبر را از بازگشت به جاهلیت بیم می دهد.

از همین آیه به دست می آوریم که سپاسگزاران واقعی نعمت رسالت آنان هستند که به دورهٔ جاهلیت

بازنگردند و به همان شیوه ای که پیامبر توصیه کرده، زندگی را ادامه دهند.

از آیهٔ 109 سورهٔ یوسف بیان تاریخ گذشتگان برای کسانی عبرت آموز است که اهل تفکر و

تعقل باشند.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

انجام بخش اندىشه و تحقىق ۷

سؤال اوّل: پاسخ اىن سؤال، در همان آىه هاى ابتداى درس آمده است. ىکى از عل تهاى آن،

آشناىى با سرنوشت ملت ها و علت آن سرنوشت است؛ مثلاً، بدانىم که عاقبت کار کسانى که آىات الهى

را تکذىب کردند چه بود. اىن آشناىى باىد به درس گرفتن و عبرت آموزى منجر شود.

سؤال دوم: پاسخ اىن سؤال در دو بند اىن درس قرار دارد. زمىنه ى اوّل، منع نوشتن احادىث

پس از رحلت پىامبر بود. زمىنه ى دوّم، نىاز حاکمان جور و صاحبان قدرت به توجىه موقعىت خود و

اقدامات مخالف اسلام آن ها بود.

سؤال سوم: در پاسخ اىن سؤال، به چند تفاوت که در مجموع هى درس ب هطور پراکنده آمده است،

باىد اشاره شود؛ بنابراىن، پاسخ اىن سؤال فقط به قسمت خاصى از درس مربوط نمى شود.

تفاوت اوّل، عادلانه بودن حکومت رسول خدا )ص( و تکى هى بر ظلم و جور در حکوم تهاى

بنى امىه و بن ىعباس بود.

تفاوت دوم، گسترش اندىشه هاى اصىل اسلامى توسط رسول خدا )ص( و مىدان دادن به

اندىش ههاى غىراصىل و تحرىف شده در آن حکومت ها بود.

تفاوت سوم، عمل دقىق به دستورات و احکام الهى توسط رسول خدا )ص( و زىرپا گذاشتن

احکام الهى توسط آن حکومت ها بود.

تفاوت چهارم، مشىِ سادهٔ حکومت دارى رسول خدا )ص( و مشى اشرافى آن حکومت ها بود.

تفاو تهاى دىگرى هم از متن قابل استخراج است.




+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

انجام فعالیت «پیام آیات » درس ۸

دانش آموزان به تدبر در آیات ابتدای درس می پردازند و پاسخ سؤال های طرح شده را از طریق

تفکر در آیات می دهند.

بنابر آیهٔ ٥٧ سورهٔ فرقان، کسانی پاداش رسالت را خواهند داد که راه خدا را در پیش بگیرند و

هدایت الهی را بپذیرند.


ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

انجام بخش اندیشه و تحقیق درس ۸

سؤال این بخش دربارهٔ شىو ههاى مبارزهٔ ائمهٔ اطهار در مقابل حاکمان زمان خود م ىباشد. چنا نکه

م ىدانىم، امامان، متناسب با شراىط سىاسى و اجتماعى زمان خود، شىوه هاى مختلفى را براى مبارزه

انتخاب مى کردند به طورى که گاهى ىک امام با توجه به شراىط، در دو زمان مختلف، از دو شىوه براى

پىشبرد اهداف سىاسى و اجتماعى اسلام بهره برده است. به طور خلاصه مى توان گفت:

امام على على هالسلام در 25 سال بعد از رحلت پىامبر اکرم )ص( که از اداره و رهبرى حکومت

برکنار ماند، براى حفظ اسلام نوپا از گزند دشمنان و منافقان و در جهت وحدت مسلمانان، دست به

درگىرى جدّى نزد، اما هىچ گاه از بىان اىن که حکومت حق قطعى و حتمى اوست، خوددارى نکرد. بعد

از کشته شدن خلىفهٔ سوم و اصرار مردم، حکومت را پذىرفت و روش پىامبر اکرم )ص( را به کار بست

و سىرهٔ عادلانهٔ آن بزرگوار را به نسل جدىد بعد از پىامبر نشان داد.

امام حسن )ع(، به تبعىت از پدر بزرگوار خود، ابتدا با معاوىه وارد جنگ شد و براى برکنارى

وى اقدام کرد. امّا با شراىط سخت و پىچىد هاى که پدىد آمد، ناچار به ترک مخاصمه شد و اقدام نظامى

را کنار گذاشت و قراردادى با معاوىه امضا کرد تا به مرور زمان ماهىت درونى معاوىه براى مردم روشن

شود و چهرهٔ ضداسلامى دستگاه بن ىامىه آشکار گردد. )به کتاب صلح اما محسن، ترجمه حضرت آى تاللّه

خامنه اى مراجعه شود.(

امام حسىن )ع( در دورهٔ معاوىه، همان روش برادر بزرگوارش را پىش گرفت و دست زدن به

جهاد را به صلاح جامعهٔ اسلامى ندانست.

اما با روى کار آمدن ىزىد، که فردى شناخته شده به فساد و ب ىدىنى بود، دست به قبضهٔ شمشىر برد و

علىه وى قىام کرد تا اوضاع نابسامان امت اسلامى بهبود ىابد و اسلام را از خطر نابودى نجات دهد.

آغاز امامت امام سجاد مصادف با اسارت خاندان امام حسىن )ع( بود. امام سجاد )ع( در دوران

اسارت و بخصوص با سخنرانى در مسجد شام جناىات ىزىد را افشا کرد. پس از آن، ىزىد و جانشىنان

او براى حفظ حکومت خود دست به سخ تترىن روش ها در مقابل مخالفان خود زدند. امام سجاد )ع(

نىز براى تب ىىن معارف الهى و جلوگىرى از تحرىف حقاىق اسلامى، قالب دعا را برگزىد و با اىن شىوه،

ب هتدرىج مردم را با معارف دىن و نظر اسلام دربارهٔ رهبرى و سىاست آشنا ساخت.

در اثر فعالى تهاى امام سجاد )ع( دورهٔ امام باقر )ع( شراىط اجتماعى بهترى فراهم آمده بود و

توجه به خاندان پىامبر)ص( افزاىش ىافته بود. امام باقر )ع( نىز اهداف امام سجاد )ع( را با صراحت

بىشترى دنبال کرد و مبارزهٔ سىاسى آشکارترى داشت و عملاً در جلسات خود شاىستگى حاکمان غاصب

151

را زىر سؤال م ىبرد. اىشان، هم چنىن ب هطور گسترد هتر به تب ىىن معارف اسلام مى پرداخت.

دوران امام صادق )ع( نىز شامل دو بخش است. بخش اوّل که دورهٔ سست شدن حکومت بن ىامىه

است، مبارزهٔ سىاسى خود را با تکىه بر امامت و رهبرى اهل بىت آغاز نمود و در فرص تهاى مختلف،

از جمله در اىام حج، حق حکومت را از آن خود معرفى م ىکرد. هم چنىن با تشکىل کلاس هاى درس

به تب ىىن معارف اسلامى پرداخت و احکام دىن را بىان کرد و فقه شىعه را تب ىىن کرد.

اما بخش دوم زندگى اىشان با شراىط اختناق آمىز حکومت عباسىان همراه شد که تا زمان زندگى

امام کاظم )ع( ادامه داشت. لذا مبارز ه صورت مخفى به خود گرفت و در شکل تقىه ادامه داشت. اىن

حالت کمابىش وجود داشت تا در دورهٔ دوم امامتِ امام رضا )ع(، مأمون امام را مجبور ساخت که

ولاى تعهدى او را بپذىرد و از مدىنه به مرو مهاجرت کند.

دورهٔ امامت امام محمدتقى )ع(، امام على النقى )ع( و امام حسن عسکرى )ع( دوران محنت و

سختى است. آنان به شدت تحت مراقبت بودند و زندگى سختى را گذراندند تا اىن که دوران غىبت امام

عصر )عج( آغاز شد.

بنابر آیهٔ ٢٣ شوریٰ، پاداش رسالت پیامبر اکرم )ص(، مودّت به اهل بیت ایشان است. بنابر آیهٔ

٤٧ سورهٔ سبأ، این پاداش از آن جهت برای خود مردم است که نتیجهٔ مودّت اهل بیت پیامبر اکرم )ص(

پیروی از راه آنان و رستگاری اخروی است.

«قربیٰ » که در آیهٔ ٢٣ شوریٰ آمده، در لغت به معنای خویشان است. امّا در قرآن کریم، برای

گروه خاصی از خویشان به کار رفته که توضیح آن بنابر تفسیر المیزان در قسمت دانستنی های ضروری

خواهد آمد.


ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


درس ۹


انجام فعالیت پیام آیات

بنابر آیهٔ ٥٣ سورهٔ انفال، اگر مردم نعمتی را که خدا به آنان داده، ضایع کنند، خداوند آن نعمت

را از آنان می گیرد.

بنابر آیات ٥٣ سورهٔ انفال و ١١ سورهٔ رعد، عامل از دست دادن نعمت، خود مردم هستند.

بنابر آیهٔ ١١ سورهٔ رعد، زمینه ساز هلاکت و بدبختی یا عزت و سربلندی یک جامعه، اعمال و

کردار همان جامعه است.


انجام فعالىت مقاىسه

اىن فعالىت با توجه به توضىحات قبل تنظىم شده است. بنابراىن وقتى دانش آموزان آن را به خوبى

1 کتاب

166

انجام م ىدهند که چگونگى رهبرى امام در عصر غىبت را درىافته باشند. بهتر است دان شآموزان جدولى

مانند جدول زىر تنظىم کنند و پاسخ را در آن بنوىسند.

امام خورشید شباهت ها

وجود و

حضور امام

درحال تابش

مستقیم

خورشىد م ىتابد و تمام فواىد خود را به زمىن م ىدهد و مردم به مىزان تلاش و لىاقت

خود از آن بهر همند مى شوند.

امام نىز در مىان مردم حضور دارد و مردم به اندازهٔ استعداد، لىاقت و همت خود بهره

مى برند. هرکس از لحاظ علمى ىا معنوى بخواهد پىش رود، او را ىارى مى رساند. و

اگر مردم لىاقت داشته باشند و ولاىت ظاهرى اىشان را بپذىرند، رهبرى جامعهٔ آنان را

هم برعهده مى گىرد.

وجود و

غیبت

تابش از پشت

ابر

خورشىد در اىن حالت، زمىن را از تارىکى مطلق نجات م ىدهد، از سرد شدن دائم

آن جلوگىرى م ىکند و بخشى از فواىد خود را به موجودات مى رساند و در مجموع،

ه مچنان زمىن حفظ مى شود.

پشت ابر ماندن خورشىد موقتى است و پس از مدتى خورشىد نماىان مى شود امام نىز

در زمان غىبت زمىن را از نابودى معنوى حفظ مى کند، باهداىت معنوى خود، افراد

مستعد را ىارى م ىرساند و با وجود خود در مىان مردم، آنان را از برکات بهر همند م ىکنند؛

گرچه آنان متوجه نمى شوند. غىبت نىز امرى موقتى است و بالاخره، آن حضرت ظهور

خواهد کرد.

عدم وجود

امام

عدم وجود

خورشید

اگر خورشىد نباشد، کرهٔ زمىن در کهکشان ها سرگردان و سرد م ىشود و ساکنان روى

آن نابود م ىگردند.

اگر امام نباشد، واسطهٔ فىض الهى از بىن مى رود، زمىن ساکنان خود را فرومى برد،

زمىن و بلکه نظام جهانى فروم ىرىزد و کلىهٔ هداىت هاى الهى قطع مى شود؛ پس چنىن

اتفاقى نخواهد افتاد.


ـ-------------

انجام بخش اندیشه و تحقیق

این بخش دارای چهار سؤال است:

سؤال اوّل: آىهٔ 11 سورهٔ رعد چنىن است: «لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنۡ بَىۡنِ ىَدَىِۡه وَ مِنۡ خَلِۡفه ىَحۡفَظونَه و منِ امَرۡ اللِّٰه انَّ اللّٰهَ لا ىُغَىِّرُ ما بقَوۡم حَتّٰى ىُغَىِّروا ما با نۡفُسِهِمۡ وَ اذا اَرادَ اللّٰهُ بقَوۡمٍ سوءًا فَلا مَرَدَّ ل هو وَ مالَهُمۡ مِن

169

دوِنه ی مِن والٍ. » آدمى را فرشتگانى در پى است از پىش روى و از پشت وى که او را به فرمان خدا

نگه مى دارند؛ همانا خداوند آن چه را گروهى دارند دگرگون نکند تا آن گاه که آن چه را در خودشان است

دگرگون کنند و چون خدا براى گروهى بدى خواهد، هرگز آن را بازگشت نباشد و آنان را جز او هىچ

دوست و سرپرستى نىست. »

آن قسمت از آىه که در اىن جا مورد نظر است، عبارت «ِانّ اللّٰهَ لا ىُغَ رّىُ ما بقَوم حَتّى ىُغَ رّىوا

ما باَنۡفُسِهِمۡ » است. اىن آىه بىان مى کند که اگر خداوند در زندگى ما تغ ىىرى پدىد مى آورد، با اعمال

و تصمىم گىرى هاى ما ارتباط دارد. به همىن جهت، علت غىبت و تداوم آن هم به ما انسان ها

برمى گردد.

سؤال دوم: اىن تمرىن در قالب مقاىسه در درس ارائه شده است. لذا از محتواى به دست آمده

در آن فعالىت، م ىتوان براى پاسخ به اىن سؤال بهره گرفت.

سؤال سوم: این سؤال برای تشخیص بهتر امور غیرعادی پیرامون خود با محال عقلی است.

نمونه هایی از محال عقلی: یک عدد هم زوج باشد هم فرد

کوچک تر بودن کلّ یک مجموعه از جزء آن مجموعه

یک شکل هم مثلث باشد، هم دایره

افتادن سیب از درخت، بدون علت

نمونه هایی از امور غیرعادی:

کسی که بتواند ده دقیقه زیر آب بماند.

برخورد یک سیّاره با زمین

تولد ده قلو در یک زایمان

سؤال چهارم: اینکه قرآن کریم خبر می دهد حضرت نوح ٩٥٠ سال قوم خود را به توحید

دعوت کرد، نشان می دهد که حضرت نوح حداقل عمری حدود هزار سال داشته است و این احتمال

هم زیاد است که مردم زمان ایشان عموماً همین قدر عمر می کرده اند و این گونه نبوده که مردم آن

زمان مثلاً حدود صد سال عمر کرده و مرده اند و مردم دیگری آمده اند و دوباره حضرت نوح آن ها

را به توحید دعوت کرده و این ها هم حدود صد سال عمر کرده و دوباره انسان های دیگری آمده اند.

بیان قرآن کریم حاکی از آن است که حضرت نوح همان مردم را نهصد و پنجاه سال دعوت کرد و

نپذیرفتند.

پس می توان گفت که در یک زمانی عمرهای حدود هزار سال وجود داشته است. پس عمر چند

170

هزار ساله هم امر غیرممکنی نیست، آن هم برای یک انسانی که مسئولیت برپایی حکومت جهانی را

برعهده دارد.


+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

انجام فعالیت پیام آیات

در این فعالیت، دانش آموزان در آیات ابتدای درس تدبر م یکنند و پیا مهایی راکه مربوط به آیندهٔ

جهان است، استخراج م ینمایند.

بنابر آیهٔ ٥٥ سورهٔ نور، کسانی که ایمان دارند و عمل صالح انجام م یدهند، وارث زمین )حاکم

زمین( می شوند، این حق در جهان استقرار م ییابد، مؤمنان و صالحان به آرامش می رسند و مردم فقط

خدا را م یپرستند.

بنابر آیهٔ ٥ سورهٔ قصص، مستضعفین رهبران جامعه و وارثان زمین می شوند.

بنابر آیهٔ ١٠٥ سورهٔ انبیاء، بندگان صالح وارثان زمین می شوند.

بنابر آیهٔ ٣٣ سورهٔ توبه، دین حق بر همهٔ ادیان باطل غلبه م یکند.

٤ انجام فعالیت مقایسه

اىن فعالىت مقاىسه اى بىن بىنش خداپرستان و کسانى که به خدا معتقد نىستند، دربارهٔ آىندهٔ تارىخ

است.

کسى که به خدا اىمان دارد، وعدهٔ او را حتمى و محقّق مى داند و چون خدا وعدهٔ نصرت حق را

داده، اىن شخص هم مطمئن است که اىن وعده محقّق خواهد شد. به همىن جهت، با نگاهى امىدوار

به تارىخ مى نگرد.

179

اما کسى که به خداوند معتقد نىست، نم ىداند که آىندهٔ تارىخ با چه سرنوشتى روبه روست؟ و

به همىن جهت، همواره با نگرانى و دلهره درگىر است. عدم امکان پىش بىنى آىندهٔ تارىخ از آ نجاست

که اىن پى شبىنى نىازمند محاسبهٔ همه رخدادها و حوادث اجتماعى است و عملاً چنىن محاسبه اى از

تواناىى علمى بشر خارج است.

آرى؛ مبانى فلسفى اندىشهٔ اسلامى به ما مى آموزد که خلقت اىن جهان و موجودات آن، ب هوىژه

انسان، عبث و بىهوده نىست و سىرى تکاملى و پى شرونده دارد. هم چنىن اىن آموزه در مبانى اندىشهٔ

اسلامى مورد تأکىد است که نظام هستى بر حق استوار است و باطل دوامى ندارد. امّا اىن دو نگرش

فلسفى، تع ىىن کنندهٔ جزئىات مسىر تکاملى انسان و چگونگى پىروزى حق بر باطل نىستند. در حقىقت،

اىن نگرش فلسفى به ما م ىگوىد که عمل در مسىر تکامل وحق زاىل شدنى و بىهوده نىست و نقش مؤثر

خود را در نظام هستى که مبتنى بر حق است، دارد، امّا اىن که سرانجام تارىخ کجا و چه هنگامى است،

براى آدمى قابل پىش بىنى نىست. اىن خداوند است که مى تواند بگوىد اگر فقط ىک روز از عمر زمىن

باقى مانده باشد، آن روز را چنان طولانى مى کند که موعود و منجى الهى ظهور کند و وعدهٔ خداوند را

محقق گرداند.

دربارهٔ آىندهٔ تارىخ نظرىاتى مطرح است که در بخش «دانستنى هاى ضرورى براى معلم » به برخى

از آن ها خواهىم پرداخت،

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


انجام بخش اندیشه و تحقیق

در این بخش سه سؤال طرح شده است:

سؤال اوّل: پاسخ اىن سؤال، در آىات ابتداى درس آمده است. در آن آىات خواندىم که حکومت

جهانى به مؤمنان صالح م ىرسد و مستضعفان وارث زمىن خواهند شد.

دبىران محترم توجه کنند که ضرورى نىست دانش آموزان عىنِ جملات بالا را بگوىند. بلکه کافى

است مفهوم را بىان کرده و به دو مورد فوق اشاره کنند.

سؤال دوم: زىر عنوان شخص منتظر، اىن تأثىر بىان شده است؛ چون انتظار امام زمان )عج( از

روى اشتىاق و مهر و محبّت است و در شخص منتظر آثارى دارد؛ از جمله:

1 براى جلب رضاىت امام تلاش م ىکند؛

2 امام را الگو قرار م ىدهد و م ىکوشد تا خصل تهاى مورد توجه اىشان را در خود ب هوجود

آورد؛

186

3 شخص را فعال و با نشاط م ىکند و امىد به آىند هاى زىبا را در او افزاىش مى دهد.

سؤال سوم: دربارهٔ برداشت هاى مختلف دربارهٔ انتظار است. در اى نباره در ذىل عنوان «چه

کسانى م ىتوانند ىاران راستىن امام باشند؟ »، توضىحاتى داده شد. کسانى که آن بىنش انزواطلبانه را نسبت

به ىاران امام در عصر غىبت داشته باشند، انتظار آن ها نىز انتظارى غىرفعال ىا «منفى » است. اىن گونه

افراد، انتظار را بىشتر در دعا، گرىه، زارى و امورى از اىن قبىل مى بىنند، امّا کسانى که مى کوشند

خود را آمادهٔ همان کارهاىى کنند که امام از آن ها خواهد خواست، «انتظار مثبت » دارند؛ ىعنى، آد مهاى

فعالى هستند که در جهت تحقق خواسته هاى امام خود تلاش مى کنند. آنان م ىکوشند جبهه اى از حق

تشکىل دهند و همواره بر تعداد ىاران خود بىفزاىند و در عىن فعالىت سازنده و مثبت با اشک و شوق و

دعا و ندبه، ظاهر شدن امام را طلب مى کنند.

+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

انجام فعالیت تفکیک

انجام اىن فعالىت براى آن است كه به جاى حفظ جمله هاى امام على )ع( توسط دانش آموزان،

آ نها به تفكر در اىن نامه ر وآورند و به فهمى عمى قتر نائل شوند. دانشى كه با تفكر و تأمل به دست مى آىد،

در زندگى تأثىر گذارتر و سودمند تر خواهد بود.

در بىش تر اىن نامه، علاوه بر اىن كه امام على)ع( به مالک اشتر دستوراتى مى دهد و

توصىه هاىى مى كند، علت و چراىى آن ها و ثمره و نتىجهٔ رعاىت كردن اىن فرمان ها و توصىه ها

را ىادآور مى شود. براى اىن كه دانش آموزان نىز با علت ها و آثار فرمان ها و توصىه هاى

حضرت على)ع( آشنا شوند، فعالىت تفكىک انجام مى شود و آنان نتىجهٔ هر فرمان را مشخص

مى كنند.

براى انجام اىن فعالىت، بهتر است جدولى مانند جدول صفحهٔ بعد طراحى شود و فرمان امام از

علت آن تفكىک گردد.

234

ردیف حکم علت حکم

١ دوستى و مهربانى با شهروندان

زىرا: برخى از شهروندان برادر و خواهر دىنى و هم آ ىىن

ما هستند و دوستى و مهربانى به هم آ ىىن ضرورى است.

برخى از شهروندان نىز هم نوع ما هستند و مهربانى به

هم نوع هم ضرورى است.

٢ نداشتن تکبر و در صورت تکبر داشتن، معالجهٔ

آن با نگا ه به عظمت الهى

زىرا نداشتن تکبر؛

١ حاکم را از سرکشی نجات می دهد.

٢ مانع تندروی می شود.

٣ باعث می شود عقل موقعیت خود را به دست آورد و

کارهای انسان تابع عقل شود.

3

مىانه رو ترىن بودن در حق

داشتن فراگىرترىن عدالت

کسب فراگىرترىن رضاىت مندى مردم

زىرا اگر اىن سه مورد رعاىت نشود، خشم عمومى اىجاد

م ىشود که رضاىت برخى افراد خاص را از بىن مى برد و

اگر اىن موارد رعاىت شود عموم مردم راضى مى شوند و

نارضاىتى برخى افراد تأثىرى نخواهد داشت.

4 دور کردن عىب جوىان از خود

زىرا اسرار مردم، بى شتر نزد رهبر جامعه است و رهبر جامعه

باىد بىش از دىگران عىب مردم را پنهان کند.

5 شتاب نکردن در پذىرش خبر سخن چىنان زىرا سخن چىن، باطن خىانتکارانه دارد.

6 مشورت نکردن با ترسو زىرا ترسو روحىهٔ انسان را سست مى کند.

7 تفاوت گذاشتن مىان آدم نىکوکار و آدم بدکار

زىرا اگر چنىن نکنىم، نىکوکاران به کار خىر بى رغبت و

بدکاران به کار بد تشوىق مى شوند.

8

پاسدارى از حقوق محرومان و رسىدگى به آ نها

در عىن داشتن دل مشغو لهاىى فراوان حکومتى

انتخاب گروه تحقىق براى تهىهٔ گزارش از وضع

محرومان و اقدام براى رفع مشکلات آنان

زىرا کارهاى مهم و فراوان، دلىلى براى ترک مسئولى تهاى

دىگر نىست.

زىرا اىن گروه بىش از دىگران به عدالت نىازمندند.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

انجام اندیشه و تحقیق

سؤال اول دربارهٔ شیوهٔ انتخاب رهبر و ولی فقیه در قانون اساسی است. بنابراین قانون، رهبری

جامعه از طریق پذیرش و مقبولیت های عمومی مردم یا از طریق مجلس خبرگان رهبری صورت می گیرد.

حالت اول وقتی است که عموم مردم علاقه مندی و گرایش خود را به یکی از فقیهان اعلام کنند؛

همان طورکه دربارهٔ رهبری امام خمینی اعلام کردند. اگر چنین حالتی پیش نیامد و مردم در تشخیص

237

یک فقیه بازماندند، نوبت به حالت دوم می رسد. مردم، خبرگانی را که توانایی شناخت رهبر را دارند،

برمی گزینند وآن ها در قالب یک مجلس، فقیهی را که دارای شرایط لازم باشد، تشخیص می دهند و

اعلام می دارند.

سؤال های دوم و سوم در کتاب درسی مطرح شده و به آن ها پاسخ داده شده است.


+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

انجام فعالیت اندیشه

اىن فعالىت، توسط دانش آموزان انجام مى شود. سؤال اول اىن فعالىت، دربارهٔ کسى است که

به سنّ تکلىف رسىده است و خودش متخصص در احکام دىنى نىست ولىّ فقىه واجد شراىطى را هم

که به وى مراجعه و براساس فتواى او عمل کند، انتخاب نکرده است. اعمال چنىن کسى صور تهاى

زىر را دارد:

213

1 اىن شخص ممکن است نسبت به اصل موضوع بى توجه باشد و به دنبال آن نرود که

اعمال خود را به نحو صحىح انجام دهد. اىن بى مبالاتى سبب مى شود که او نتواند راه رستگارى

را بپىماىد و خطاها و گناهانى را مرتکب مى شود که به علت کوتاهى وى در انجام دادن احکام او

بوده است.

2 اىن شخص، ممکن است نسبت به اصل موضوع و عمل به احکام اسلامى توجه داشته

باشد و بخواهد به آن ها عمل کند امّا مرجع تقلىد را انتخاب نکند. او باىد به گونه اى عمل کند که مطمئن

باشد کارهاى خود را مطابق با دستورات الهى انجام مى دهد؛ ىعنى باىد به کىفىت عمل به احتىاط آشنا

باشد؛ مثلاً، اگر عده اى از مجتهدان عملى را حرام مى دانند و عده اى دىگر آن را حرام نمى دانند، آن

عمل را انجام ندهد و اگر عده اى از مجتهدان عملى را واجب مى دانند و برخى مستحب، آن را حتماً

انجام دهد.

روشن است که حالت اوّل به سرپىچى از احکام الهى مى انجامد و حالت دوم شراىط سختى را

پىش م ىآورد که عملاً کمتر کسى مى تواند اىن وضع را ادامه دهد.

بنابراىن، تنها راه ممکن آن است که ىا شخص، خود در احکام اسلامى متخصص باشد ىا از

متخصص در احکام بپرسد و از وى تقلىد کند.

سؤال دوم، ىک سؤال شخصى است و اجبارى در پاسخ دادن به آن نىست بلکه بى شتر براى

طرح مسئله است تا اگر دانش آموزان در اىن مورد، نظرى داشتند ىا با مشکلى روبه رو بودند، آن را با

دبىر خود در مىان بگذارند تا ابعاد مختلف موضوع روشن شود.

توجه: اىن فعالىت، داراى ستاره است بنابراىن، از آن در امتحانات نهاىى سؤالى طرح

نمى شود.



ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

انجام بخش اندیشه و تحقیق

در این بخش چهار سؤال طرح شده است:

سؤال اوّل، دربارهٔ پىام های اصلى اىن درس است که دانش آموز مى تواند پىا مهاى زىر، را بىان

کند.

1 وظاىف د وگانهٔ امام عصر)عج( در دوران غىبت کبریٰ تعطىل نم ىشود و در شک لهاى جدىدى

216

ادامه مىى ابد.

2 امام عصر )عج( با مقام ولاىت معنوى خود، از پس پردهٔ غىبت جامعه را هداىت مى کند و

مانند خورشىد پشت ابر، حافظ و نگهبان امت اسلامى است.

3 در دوران غىبت کبریٰ، دو وظىفهٔ مرجعىت دینى و ولایت ظاهری به نىابت از امام برعهدهٔ

فقهاى واجد شراىط قرار مى گىرد.

4 براى شناخت فقىهى که واجد شراىط مرجعىت دینى باشد، باىد از راه هاى تع ىىن شده استفاده

کرد.

5 ولی فقیه واجد شرایط از طریق خبرگانی که خود مجتهد و آشنای به دین هستند شناسایی

می شود و به مردم معرفی می گردد.

سؤال دوم، دربارهٔ ماهىت و حقىقت تقلىد در احکام دىنى است. تقلىد در احکام دىنى به معناى

مراجع هى غىر متخصص و غى رکارشناس به فرد متخصص و کارشناس در احکام براى انجام دادن

صحىح وظاىف دىنى است؛ بنابراىن، اگر کسى خود کارشناس و متخصص در احکام باشد، نباىد از

دىگرى تقلىد کند.

در جواب سؤال سوم، م ىگو ىىم تقلىد براى کسانى لازم است که به سنّ تکلىف رسىده و در احکام

دىن کارشناس و متخصص نباشند. تقلىد به اصول اعتقادى، ىعنى توحىد، معاد، نبوت، امامت و عدل

مربوط نمى شود و در اىن اصول، هرکس باىد با دلىلى که در حدّ خود دارد، به ىقىن برسد.تقلید به فروع

دىن، ىعنى احکام و دستورات عملى مربوط مى شود. افرادى که در اىن زمىنه تخصص ندارند، باىد به

فقىه واجد شراىط مراجعه کنند.

سؤال چهارم، دربارهٔ دو وىژگى «عدالت » و «زما نشناسى » است. مرجع تقلىد باىد عادل باشد،

ىعنى در مرتب هاى از تقوا قرار دارد که در پى انجام دادن واجبات و دورى از گناهان است و گناهان کبىره

را انجام نمى دهد و گناه صغىره را تکرار نمى کند. اىن امر سبب م ىشود که احتمال حکم دادن از روى

هویٰ کاهش ىابد. ه مچنىن مرجع تقلىد باىد زما نشناس باشد؛ ىعنى، با نىازهاى زمان و مسائل جدىدى

که در زمان او مطرح م ىشوند، آشنا باشد تا بتواند احکام دىن را متناسب با نىازهاى زمان استنباط کرده

و براى مردم بىان کند.


+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

انجام فعالیت پیام آیات

پس از قرائت و ترجمه، دان شآموزان در آیات درس تدبر م یکنند و پیام ها را تکمیل م ینمایند و

آیهٔ هر پیام را نیز مشخص م یسازد. این فعالیت بهتر است به صورت گروهی انجام شود.

بنابر آیهٔ ٢٢١ سورهٔ بقره، شرط اصلی و اوّلی انتخاب همسر، مؤمن بودن اوست.

بنابر آیهٔ ٢٢١ سورهٔ بقره، همسری که مشرک باشد، اعضای خانواده را به نافرمانی از خداوند

سوق می دهد.

بنابر آیهٔ ٤٠ سورهٔ ابراهیم، پدر و مادر با ایمان تلاش م یکنند فرزندانشان مؤمن باشند و نماز را

بپادارند.

بنابر آیهٔ ٤١ سورهٔ ابراهیم، فرزند با ایمان، همواره به پدر و مادر خود محبت می ورزد و برای او

دعا میکند.


ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

انجام بخش اندىشه و تحقىق

سؤال اوّل، دربارهٔ وىژگى هاى همسر مناسب است. در کتاب، بى شتر از وىژگ ىهاىى ىاد شده که

مشترک مىان زن و مرد است. اما برخى از آن ها براى مرد ضرورت بىش ترى دارد، مانند امکانات مالى،

غىوربودن، اهل کار بودن. برخى از آن ها نىز ضرورت بىش ترى براى زن دارد، مانند زىباىى و روحىهٔ

قناعت و خانه دارى. البته همان طور که تذکر داده شد، اىن وىژگ ىها براى هر دو ضرورى است، اما

براى ىکى از آن دو ضرورت بىش ترى دارد. به جز آن چه در کتاب آمده، وىژگ ىهاى دىگرى که براى

زن مى توان نام برد، عبارت اند از: توجه به نىاز جنسى همسر، اىجاد فضاى آرامش و سکون براى مرد

در خانه، قبول مدىرىت هاى او تا آ نجا که در محدودهٔ عقل و شرع است، انجام دادن وظاىف مادرى

به شکل صحىح. دىگر وىژگ ىهاى مرد عبار تاند از: داشتن کار و شغل، توجه به نىازهاى جنسى و

عاطفى همسر، حماىت کامل از خانوادهٔ خود در مقابل مشکلات و تهدىدات، انجام دادن وظاىف پدرى

نسبت به فرزندان.

دىگر وىژگ ىهاى زن و مرد اىده آل در بخش اطلاعات موردنىاز خواهد آمد.

سؤال دوم، از سؤا لهاىى است که مربوط به ىکى از مسائل امروز جامعهٔ ماست. از جملهٔ اىن

مشکلات، عبارت اند از:

1 عدم پاس خگوىى به نىاز جنسى در دور هاى که اىن نىاز حضور جدّى و مؤثر دارد؛

2 امکان انحراف جنسى و کشىده شدن به گناه و ناتوانى در حفظ دىن؛

3 لذت کافى نبردن از نشاط دورهٔ جوانى از راه مشروع؛

282

4 کم شدن شادابى و نشاط روحى، روانى و جسمى؛

5 تهدىد جدّى سلامت جسمى و روحى و کاهش رشد طبىعى؛

6 افزاىش روابط نامشروع مىان دختران و پسران؛

7 افزاىش مىزان جرم و تجاوز به عنف و فساد؛

+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

انجام فعالیت پیام آیات ) ١(

در این فعالیت، دان شآموزان به تدبر در آیات می پردازند تا پیا مهایی را که نشان دهندهٔ یکسانی

مقام و منزلت زن و مرد است را استخراج کنند.

از آیهٔ ٣٥ سورهٔ احزاب درمی یابیم که زن و مرد از جهت عمل صالح و پاداش آن، در پیشگاه

خداوند یکسان هستند.

از آیات ٢١ سورهٔ روم و ٧٢ سورهٔ نحل به دست می آوریم که زن و مرد در خلقت یکسان هستند.

زیرا در این آیات آمده که زو جهای شما از خود شما هستند نه موجودی بیگانه از شما.


--------------------------

انجام فعالیت پیام آیات ) ٢(

دان شآموزان در آیات ابتدای درس تدبر م یکنند تا به دو سؤال طرح شده پاسخ دهند.

پاسخ سؤال اوّل از آیه ٢١ سورهٔ روم به دست می آید که می فرماید: از نشانه های خداوند آن است

که از خودتان همسرانی برای شما خلق کرد که مایهٔ آرامش شماست.

پاسخ سؤال دوم هم از آیهٔ ٢١ سورهٔ روم استخراج م یشود که دو ویژگی «مودّت » و «رحمت »

را نام می برد.

١١ انجام فعالیت پیام آیات ) ٣(

دان شآموزان با تدبر در آیات، آیهٔ مربوط به هدف سوم را مشخص م یکنند. در آیهٔ ٧٢ سورهٔ

نحل م یخوانیم: خداوند از خود شما برایتان همسرانی قرار داد و برای شما از این همسران فرزندان

و نواده ها قرار داد.

١٢ انجام فعالیت پیام آیات ) ٤(

در این فعالیت، دانش آموزان آیهٔ مربوط به هدف چهارم را مشخص می کنند. آیهٔ ٢١ سورهٔ روم

268

به دو ویژگی مودّت و رحمت اشاره م یکند که مربوط به هدف چهارم است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


انجام بخش تحقیق و اندیشه

در پاسخ به سؤال اوّل، باىد به زمىنه هاى طبىعى تشکىل خانواده توجه کنىم. اگر در تشکىل

خانواده به اىن زمىنه ها توجه کنىم، خانواده عامل گسترش مهربانى و دوستى مى شود؛ ىعنى اگر خانواده

عامل آرامش باشد، فرزندان در کانون خانواده رشد کنند و تربىت شوند و خانواده محل رشد فضاىل

اخلاقى باشد و نىز اگر نىاز جنسى در رابطهٔ زناشوىى برآورده شود، خانواده کانون مهر و عامل گسترش

مهربانى مى شود. علاوه بر اىن، باىد به خانوادهٔ گسترده هم توجه کرد. و مىان خوىشان ارتباط برقرار

ساخت تا مهربانى توسعه ىابد.

در پاسخ به سؤال دوّم، مى توان به نمونه هاى زىر اشاره کرد. کسى که خانواده را محل رفع نىاز

جنسى مى بىند، با دىگران رابطهٔ نامشروع برقرار نمى کند، در جلسات فساد شرکت نمى کند، تلاش مى کند

دخترانى را که به دام م ىافتند هداىت کند و … .

کسى که خانواده را محل تربىت فرزند مى داند، شغلش را به گونه اى انتخاب مى کند که بتواند

به تربىت فرزند رسىدگى کند. اگر مرد خانواده است، مى کوشد به موقع به منزل بىاىد و رابط هاش را با

فرزندان حفظ کند. اگر زن خانواده است، مى کوشد وظىفهٔ شىردادن را خودش انجام دهد، در سنىن

کودکى، فرزند را از خود دور نمى کند تا از آغوش او در طول روز بهر همند شود و طعم محبت را بچشد

و متعادل رشد کند و … .

در پاسخ به سؤال سوم مى گو ىىم بدان جهت خانواده ىک نهاد طبىعى است که زمىن ههاى تشکىل

آن در طبىعت و نهاد آدمى قرار داده شده است. ساختمان روحى و جسمى زن و مرد و رشد و کمال

269

هرىک و نىز فرزندان با تشکىل خانواده هماهنگى دارد.


+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

فعالیتهای درس شانزدهم دین و زندگی ۳


انجام فعالىت تفکر در آىات

در اىن قسمت، دانش آموزان به تفکر در آىات ابتداى درس مى پردازند و وظاىف فرزندان را

استخراج م ىکنند.

از آىات 23 و 24 سورهٔ اسراء، اىن پىا مها را مى توان به دست آورد:

1 احسان به پدر و مادر

2 انجام دادن اىن کارها در هنگام پىرى آ نها:

نگفتن کوچ کترىن سخن ناخوشاىند به آ نها

دور نکردن آن ها از خود

کرىمانه با آنان سخن گفتن

گستراندن بال مهربانى و محبت براى آ نها

طلب بخشش از خداوند براى آن ها.

+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

پیام آیات درس شانزدهم برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)
پیام آیات درس پانزدهم برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)
پیام آیات درس چهاردهم برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)
پیام آیات درس سیزدهم برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)
پیام آیات درس دوازهم برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)
پیام آیات درس یازدهم برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)
پیام آیات درس دهم برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)
پیام آیات درس نهم برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)
پیام آیات درس هشتم برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)
پیام آیات درس هفتم برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)
پیام آیات درس ششم برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)
پیام آیات درس پنجم برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)
پیام آیات درس چهارم برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)
پیام آیات درس سوم برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)
پیام آیات درس دوم برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)
پیام آیات درس اول برگرفته از سایت آقای قرائتی(تفسیر نور)

+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

درس اول

پیام آیات      

ص11کتاب                                                                                 سوره/آیه

1- خواست هر انسان ................. که ..به راه راست هدایت شود.           حمد/6

2-انحراف از صراط مستقیم و مورد غضب الهی قرار گرفتن و کمراهی است.  حمد/7

3-راه سعادت را نپذیرد، عواقب آن .....                                              زمر/41

4-...بهانه و دستاویزی بیاورد یا داشته باشد                                         نسا/165

ارزیابی ص13

خیر -چون دستگاه تفکر انسان مرتکب خطا و اشتباه می شود

پیام آیات 2 درس اول ص13

1- خداوند تمام مخلوقات خود را ...هدایت..که آنرا ...هدایت عمومی...       طه/50

2-...هدایت می کند.....هدایت خاصه ....                                          اعلی/3

پاسخ بررسی ص15

دین

کمک نگرفتن از عقل -تربیت خانوادگی- محیط - وسوسه های شیطان

 

درس دوم

پیام آیات ص24

1- دین را به پا دارند  و  در آن تفرقه نکنند.                     شوری/13

2- آیین ابراهیم که همان دین اسلام است......           بقره/135

3- ....ایمان داشته باشد.....                                     بقره/136

4- ....سطح درک و فهم مردم...........تا...بفهمند و درک کنند.           ابراهیم/4

5- ......با سرکشی و کفر به آیات الهی دست به این کار زدند و در دین تفرقه ایجاد کردند.                                      آل عمران /19

6- آخرین پیامبر الهی است.........پیامبری نمی آید.                 احزاب/40

7- .......شایستگی و توانایی یا ویژگیهای لازم برای آن داشته باشند.  انعام /124

 

 درس سوم ص 38

1-حداقل سوره ای مانند یکی از سوره های قرآن بیاورد.            بقره/23

2- عذاب الهی                                                                   بقره/24

3- عدم اختلاف و تناقض در آن                                                    نسا/82

4- درصورتی که پیامبر(ص) شخصی تحصیل کرده و با سواد بود.        عنکبوت/48

 

 

درس چهارم  ص51

1-.....تلاوت آیات و ابلاغ وحی ....                                       آل عمران /164

2- .....تزکیه و تعلیم حکمت ..........                                   آل عمران/164

3- ......خدا  و رسول..........                                                 آل عمران/32

4- ........ولایت الهی را بپذیرد.                                          بقره/257

5- .......طاغوت .............گرفتار در آتش و عذاب و گمراهی .....     بقره/257

6- .......سلطه بیگانه را بپذیرند.                                               نسا / 141

7- .....به طاغوت مراجعه کنند.                                                  نسا/ 60

8- .......قسط و عدل....                                                           حدید/25

 

 

درس پنجم

2- نزول آیه ی ولایت       ص64            سوره ی مائده ، آیه 55

3-نزول آیه تطهیر         ص64                احزاب / 33

استخراج پیام  ص64

1-این آیه ............زیرا از هررجس و پلیدی دور شده اند.

2- ........شامل همین افراد می شود.

3- ....... حجت و ملاک و معیار است.

 

ارتباط میان آیه و حدیث  ص67

با تفکر در آیه 59 نساء و حدیث جابر

1- .....خدا ، رسول ، و اولی الامر ......

2- .....حرام .....

3- .....اولی الامر .......................آنان را معرفی نماید.

4- .....اولی الامر .......عبارتند از دوازده معصوم (ع) طبق حدیث جابر -نام آن بزرگواران در حدیث بیان شده است.

 

استخراج پیام حدیث ثقلین ص68

3- .....به قرآن و عترت تمسک جویند.

4- ....تنها به یکی از این دو تمسک جست.

 

پیام آیات   ص69                  آیه 67/مائده که در ابتدای درس آمده  

1- ابلاغ و رساندن آن چیزی که نازل شده است.

2- به اندازه ی انجام شدن رسالت

3- چون مساله اجتماعی است و احتمال جنگ و درگیری وجود داشت.

 

 

درس ششم

پیام آیات  ص76

1- صافات /83....        قصص/15

2- صافات/83

3-قصص/ 15

اندیشه و تحقیق درس ششم ص 83

1- مساوات در تقسیم بیت المال

2- اتمام حجت با مردم - تثبیت موقعیت ایشان نزد مردم - آشکار نمودن فضایل و ارزش های حضرت علی(ع).

3- یعنی حضرت علی(ع) سمبل تجسم حق است و فعل ایشان حق است.

4- هر دو حدیث به جدایی ناپذیری قرآن و اهل بیت (ع) اشاره دارند.

 

درس هفتم 

پیام آیات ص86

1-نظر و تفکر در تاریخ برای عبرت گیری  .                   یوسف/109

2-عاقبت و سرانجام کارگذشتگان بر ما روشن می شود.   

3- تقوا پیشگان -عاقبت اندیشان -عاقلان .               یوسف/109

4- بازگشت به دوران جاهلیت.                       آل عمران/144

5- کسانی که سیره و سنت نبی مکرّم اسلام را ادامه دهند و به جاهلیت برنگردد.     آل عمران/144

6- صاحبان تعقل و تفکر  .

 

تطبیق ص 88

1- پوشیده شدن حق و رواج باطل.

2-رایج شدن دروغ

3-کم بها شدن قرآن

4-توجه به ظاهر قرآن و بی توجهی به باطن قرآن.

5-کم توجهی به امر به معروف و نهی از منکر.

 

 

درس هشتم    ص96

 1-کسانی که راه خدا را در پیش می گیرند.

2-مودت اهل بیت(ع)

3- زیرا مودت اهل بیت(ع) پیروی از اهل بیت (ع) را به دنبال داردکه سرانجام موجب رستگاری آنها می شود.

ص 98 استخراج پیام از سخنان امام

1- شناخت جریان باطل و پیروی از قرآن با شناخت و مقابله با دشمنان قرآن امکان پذیر است.

2- حرکت در صراط مستقیم با شناخت منحرفان و مقابله کنندگان ان امکان پذیر است.

3-انسان حق طلب ظاهر و باطن او یکسان است.

4- انسان اهل حق معیار و ملاک دین است.

 

درس 9 ص110

 1- ....خداوند در آن نعمت تغییر ایجاد می کند و آنرا می گیرد.     انفال /53

2- ...... خود مردم هستند.                        انفال/53- رعد/11

3- .............. اعمال و رفتار خود مردم است.        رعد/11

مقایسه ص113

1- تابش مستقیم خورشید.

2- خورشید پشت ابر.

3- غروب خورشید.

اندیشه و تحقیق ص 115

1- علت اصلی غیبت امام عصر(ع) خود مردم هستند -اگر مردم شرایط ظهور را فراهم کنند امام ظهور می کند.

2- چون فقط از وجود ظاهری ایشان محروم هستیم وگرنه از ولایت معنوی ایشان بهره مندیم.

3-پاسخ در ص114 کتاب ش4 مثال برای امور محال و ممتنع: 1- شریک برای خدا- زوج و فرد بودن یک عدد- یک جسم همزمان در مکان الف و ب باشد-  اجتماع دو امر نقیض و ضد هم .همچنین درکتاب منطق سال سوم در بحث تناقض و تضاد و در بحث قضایای شرطی منفصل حقیقی مثال هایی ذکر شده .

مثال برای امور غیر عادی: عمر طولانی یک انسان - بر روی آب راه رفتن انسان - بروی میخ و شیشه خوابیدن انسان .تبدیل شدن عصا به اژدها - کورمادر زاد را شفا دادن .به طور کلی هر امر معجزه گونه و خارق العاده می تواند به عنوان مثال ذکر شود.

4- امکان عمر طولانی برای امام (ع)

 

درس 10 ص119

 استخلاف و جانشین شدن مومنان که عمل صالح انجام می دهند.    نور/ 55

استقرار دین الهی در جامعه .        نور/55

رسیدن مومنان و صالحان به امنیت .  نور/55

فقط پرستش خدای یکتا.         نور/55

پیشوایی و وراثت مستضعفان.  قصص/ 5

پیروزی دین حق بر همه ی ادیان باطل .       توبه /33

بندگان صالح و نیکوکار وارثان حقیقی زمین می شوند.         انبیا/ 105

مقایسه ص 120

عدم تصور آینده ی روشن: باعث تقویت حس نا امیدی و شکست در پیشبرد زندگی اجتماعی می شود.

اعتقاد خدا پرستان: تقویت حس امید و زندگی‌_ آینده ای امیدوارکننده درپیش است.

 

درس 11 ص 134

 1- فصلت /42

2- توبه/33

3-توبه /33

4- توبه/122

 

پیام احادیث ص 136

               شماره حدیث

1-                1و3

2-                5

3-                2

4-               4

اندیشه ص138

1- یا عمل او به احتیاط است یا اعمال او صحیح نیست.

تطبیق ص139

به وسیله ی خبرگان رهبری

 

درس 12 ص 145

 1- آل عمران/159

2- محمع تشخیص مصلحت نظام .         آل عمران/159

3-آل عمران/159

هود/112

4- نحل/125

ص 147

1- طه/90

2-هود/112

 

 

درس 13

ص 161هردو جای خالی اسرا/70

            ص 162     فاطر/10

  ص163       منافقون/8

 

نتیجه گیری ص 166

به ترتیب جاهای خالی

...... عزت نفس

........ دوری از گناه  و  احساس عزت نفس

..... از دست دادن عزت نفس  و  افتادن در دام گناه.

................... و تقویت عزم و تصمیم

.......... پیمان شکنی ................

...............گدایی و تکدی نمی کند ......... خود را می شکند و..........

...............................هوای نفس نمی شکند.

............ مستکبران و ظالمین............ خاضع و فروتن است.

 

درس 14 ص177

 http://darsi.persianblog.ir/tag/%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D9%88_%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C_3%DA%86%D8%A7%D9%BE_90

+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |

يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ ...‏ .۲۴/انفال


اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! هرگاه خدا و رسول شما را به چيزى كه حيات‏بخش شماست دعوت مى‏كنند، بپذيريد و بدانيد خداوند، ميان انسان و دل او حايل مى‏شود و به سوى او محشور مى‏شويد.

-----------------------------
نكته ها و پيامها :

۱- مخاطب آيه مومنان هستند
۲- خداوند نداي دعوت خود را كه به وسيله پيامبرش به گوش مردم مي رسد ؛ نداي "دعوت به زندگي "معرفي ميكند و از مومنان ميخواهد به اين دعوت پاسخ مثبت دهند .
۳- در اين آيه ؛ دين ؛ زندگيبخش و مايه حيات انسان معرفي شده است.
۴- دست يابي به حيات نيكو و زندگي معنوي معلول اجابت دعوت خدا و رسولش مي باشد.

--------------------------

آيات و نكات  گاج

 

+ نوشته شده در ساعت توسط معصومه بامداد |